... μια φωτογραφία κάνει το γύρο του κόσμου ...

*
Ναυσικά Διαμαντοπούλου
***
*

Απομυζώντας ένα άδειο μπιμπερό...

*

Μία εικόνα, χίλιες λέξεις λέει το ρητό. Πράγμα που ισχύει και στην περίπτωση μιας φωτογραφίας που έκανε το γύρο του κόσμου και μετέφερε παντού το ανθρώπινο κόστος των φονικών πλημμυρών του Πακιστάν, καθώς και την αποτυχία αποστολής βοήθειας σε κάποιες από τις πληγείσες περιοχές.

*

Τέσσερα μικρά παιδιά ξαπλωμένα πάνω σε ένα βρωμερό πάπλωμα,
με ένα από αυτά να ρουφάει ένα άδειο κίτρινο μπιμπερό,
και όλα τους καλυμμένα από μύγες

*

Η φωτογραφία λήφθηκε από τον Mohammad Sajjad του Associated Press. Ο Guardian βρήκε την ταυτότητα του πιτσιρικά με το άδειο μπιμπερό. Πρόκειται για τον δίχρονο Ρεζά Χαν, τον οποίο ακολούθησε στο μπαλωμένο καταυλισμό που ζει σε δρόμο της πόλης Αζακέλ, λίγα χιλιόμετρα έξω από την Πεσαβάρ.

Στον καταυλισμό βρίσκονται ανάκατες περίπου δύο ντουζίνες σκηνές που δώρισαν διάφορες ανθρωπιστικές οργανώσεις, αλλά καμία δεν προστατεύεται. Οι κάτοικοί της πρέπει να προφυλαχθούν από μόνοι τους και βασίζονται στην ελεημοσύνη των περαστικών.

Εκεί ζουν 19 οικογένειες, όλοι αφγανοί πρόσφυγες: άνθρωποι που εκτοπίστηκαν μία φορά εξαιτίας του εμφυλίου και τώρα από τις καταστροφικές πλημμύρες.

Η οικογένεια του Ρεζά κατάγεται από μία πόλη κοντά στην Καμπούλ. Ο πατέρας του εγκατέλειψε την περιοχή, όταν ήταν μικρό αγόρι, πριν από περίπου 30 χρόνια, για να ξεφύγει από τον κύκλο της κατοχής και των αλληλοεξοντωτικών μαχών στην πατρίδα του.

Οταν τον βρήκε ο Guardian, ο Ρεζά ήταν στην σκηνή μαζί με τη μητέρα του, Φατιμά, ενώ έξι από τα επτά αδέλφια του ήταν όλα κουλουριασμένα μέσα σε μία μπλε κουβέρτα που εκτεινόταν μέχρι το λασπωμένο έδαφος. Εσφιγγε ακόμη στα χεράκια το ίδιο μπουκάλι. Ηταν ακόμη άδειο.

Η Φατιμά προσπάθησε να ηρεμήσει το αγόρι, που έκλαψε, όπως και ο δίδυμος αδελφός του, Μαχμούντ. Κάλυψε τα τρία από τα άλλα παιδιά της -είχε οκτώ και όλα κάτω των 9 ετών- με μία βρώμικη κουνουπιέρα που της έδωσε κάποιος περαστικός, η οποία όμως ήταν γεμάτη τρύπες.

Το μεγαλύτερο παιδί της, η 9χρονη Σαϊμά, ήταν αμίλητη και έμοιαζε να είναι αποκομμένη από τους γύρω της. Τα πράσινα μάτια της κοιτούσαν με ένα απλανές βλέμμα ευθεία και φαινόταν να αγνοεί τις κραυγές των αδελφών της.

Οι μύγες κάλυπταν σαν στρώμα τις λίγες κουβέρτες που βρίσκονταν στο έδαφος και σχημάτιζαν σμήνος γύρω από τα παιδιά. Στην σκηνή υπήρχαν λίγα πολύτιμα αντικείμενα, όπως μία μικρή κατσαρόλα, λίγα μαξιλάρια και δυο - τρία παιδικά ρούχα.

Η δυσωδία από τις ακαθαρσίες ανθρώπων και ζώων έκαναν ανυπόφορη την ζεστή και υγρή ατμόσφαιρα. Δεν υπάρχουν αποχετεύσεις, παρά μόνο ρηχά, ανοιχτά χαντάκια με ακαθαρσίες που προσελκύουν μύγες και κουνούπια.

«Δεν έχουν να φάνε τίποτα σήμερα. Δεν έχω φαγητό», λέει η Φατιμά, καθώς προσπαθεί να διώξει τις μύγες από τα παιδιά της με μία μπαμπού βεντάλια. «Κλαίει από την πείνα», λέει δείχνοντας τον Ρεζά. Εχει περάσει ένας μήνας που δεν έχει πιει γάλα».

Την μέρα αυτή, ο πατέρας του Ρεζά, Ασλάμ, ήταν στο κοντινό νοσοκομείο με την 7χρονη κόρη του, η οποία είχε πάθει μόλυνση στο δέρμα από τις ανθυγιεινές συνθήκες ζωής. Ο Ρεζά και κάποια από τα αδελφάκια του εμφανίζουν κι αυτά κόκκινα εξανθήματα και είναι υποσιτισμένα.

Τα λεπτά μαλλιά τους έχουν γίνει μια συμπαγής μάζα, λέει η μητέρα τους. «Είμαστε έτσι εδώ και ένα μήνα. Εχουμε κουραστεί από όλες αυτές τις μύγες και χωρίς τροφή. Πριν έρθουν οι πλημμύρες, ο σύζυγός μου εργαζόταν. Ημασταν μεν φτωχοί και τότε, αλλά με γεμάτο στομάχι», συμπληρώνει η Φατιμά.

Η δεκαμελής οικογένεια ζούσε ανάμεσα στους 23.000 κατοίκους του αφγανικού προσφυγικού καταυλισμού, περίπου 20 λεπτά από την τωρινή τους -δίπλα στο δρόμο- κατοικία. Ο Ασλαμ πωλούσε κοτόπουλα για να ζήσει, πηγαίνοντας πόρτα πόρτα με ένα ποδήλατο. Κέρδιζε περίπου 2 δολάρια την ημέρα.

«Πρέπει να κυνηγήσουμε το φαγητό που δεν δίδεται από μερικές οργανώσεις στις σκηνές», τονίζει η Φατιμά. Τα παιδιά της τρώνε μία φορά την ημέρα, συνήθως τα βράδια ευχαριστώντας τις φιλανθρωπικές οργανώσεις που τους παρέχει γεύματα για το ραμαζάνι. Ομως το Ραμαζάνι τελειώνει.

«Θέλω να πω σε όλον τον κόσμο, δεν υπάρχει κάποιος τρόπος να φτάσει σε εμάς τροφή;», ικετεύει. «Κοιτάξτε», λέει δείχνοντας τα δίδυμά της στην αγκαλιά της. «Σας παρακαλούμε, τα παιδιά μας πεθαίνουν από την πείνα».

*

Οι χειρότερες πλημμύρες των τελευταίων 80 ετών άφησαν πίσω τους

περισσότερους από 1.000 νεκρούς και εκατομμύρια άστεγους.

---
*

... και τα ναρκωτικά, κύριοι; ...

*
Δημήτρης Δανίκας
***
*

Μεγαλόδοντας

*

Καπνιστής κι εγώ. Κι όμως με τα μέτρα συμφωνώ. Το κάπνισμα βλάπτει την υγεία σοβαρά. Ετησίως, οκτώ χιλιάδες συνάνθρωποί μας καταλήγουν με καρκίνο πνευμόνων, με τελικό προορισμό τα θυμαράκια. Πάει, τέλειωσε. Κακή συνήθεια και το αλκοόλ. Ακόμη χειρότερος ο λαϊκός τζόγος με τα φρουτάκια. Εκεί να δεις τι θα συμβεί μ΄ αυτό το εντελώς εκσυγχρονιστικό μέτρο τής εντελώς εκσυγχρονιστικής κυβέρνησης του ΠαΣοΚ.

Χαμός. Α ναι. Οι φρουτόπληκτοι δεν θα καταλήξουν με καρκίνο στα πνευμόνια. Προς τον ζουρλομανδύα τούς βλέπω. Θεόγυμνους. Τα φρουτάκια θα τους έχουν αφαιρέσει και την τελευταία πεντάρα. Κακή συνήθεια και το πλαστικό φαγητό. Σαράντα χιλιάδες Βρετανοί πεθαίνουν ετησίως από τα τρανς ελαιόλαδα με τα οποία οι εκσυγχρονιστικές πολυεθνικές ραντίζουν αυτά τα τόσο υγιεινά φαγητά. Γι΄ αυτό ο Μάικλ Μουρ στο ντοκυμαντέρ «Sicko» αναρωτιόταν, τάχα μου αφελώς: Μα πώς είναι δυνατόν εμείς της παντοδύναμης Αμερικής να έχουμε χαμηλότερο προσδόκιμο ζωής από τους κρεατοφάγους και μανιώδεις καπνιστές Γάλλους; Και από τους Κρητικούς της ρακένδυτης Ελλάδας; θα πρόσθετα. Κακή συνήθεια και η γιγαντιαία πετρελαιοκηλίδα στον Κόλπο του Μεξικού. Θα χρειαστούν τρεις και πλέον αιώνες για να εξαφανιστεί. Μπήκε έστω ένας στη φυλακή; Ούτε μισός. Αυτοκτονική συνήθεια τα ναρκωτικά. Πέριξ της Ομόνοιας, μπροστά στα μάτια των αστυνομικών, τρυπιούνται μικρά παιδιά. Για να μην πολυλογώ. Μπορώ να αραδιάσω χιλιάδες κακές, βλαβερές, καταστροφικές συνήθειες. Νόμιμες, κερδοφόρες και καθημερινές. Θα μου πείτε: από κάπου πρέπει να γίνει η αρχή. Θα σας απαντήσω: σιγά τώρα που ο Μπους και ο Ομπάμα νοιάζονται για την υγεία του λαού. Μπορούμε να απαγορεύσουμε την ασυδοσία των πολυεθνικών, να καταργήσουμε την ασυλία των μεγαλεμπόρων των ναρκωτικών και να απαλλαγούμε από τη διαπλοκή των κυβερνητικών κολλητών; Οχι. Ε τότε μπροστά σ΄ αυτόν τον Μεγαλόδοντα, τον πιο δολοφονικό καρχαρία των προϊστορικών θαλασσών, το τσιγαράκι μοιάζει με Μίκυ Μάους των μωρών!
---
Σημ.: την επιμέλεια της εικονογράφησης είχαν οι stavrovelonies

... η ανατομία μιας υπερδύναμης ...

*
Τάνια Μποζανίνου
***
*

Ως πότε η Ουάσιγκτον θα έχει στρατιωτική παρουσία σε 150 από τις 200 χώρες του κόσμου, όλη η Γη θα πίνει Coca-Cola και ο ένοικος του Λευκού Οίκου θα φέρει τον τίτλο του «πλανητάρχη»;

*

Ο αμερικανικός αιώνας
έχει ημερομηνία λήξης;

*
Απαντούν στο «Βήμα» δύο αναλυτές από κορυφαία think tanks της Ουάσιγκτον
*

Ο 21ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ ξεκίνησε αναμφισβήτητα αμερικανικός, αλλά κανείς δεν γνωρίζει πώς θα τελειώσει. Την ώρα που όλοι μιλάμε αγγλικά και «γκουγκλάρουμε» την παραμικρή απορία μας στο Ιnternet, αναρωτιόμαστε αν οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να κυριαρχούν στρατιωτικά, οικονομικά, πολιτικά, διπλωματικά και πολιτιστικά ύστερα από 90 χρόνιαμια ερώτηση την οποία, παρεμπιπτόντως, μπορούμε να θέσουμε στο Google.Ο «μακρύς αμερικανικός αιώνας»,όπως έχει επικρατήσει να λέγεται, στην πραγματικότητα έχει διαρκέσει λίγο παραπάνω από 60 χρόνια. Πολλοί προβλέπουν ότι θα δικαιώσει τον τίτλο του, άλλοι αρχίζουν ήδη να μαθαίνουν μανδαρίνικα ή καντονέζικα. Ενα, όμως, είναι βέβαιο:η Αμερική δεν θα πέσει χωρίς να δώσει μάχη.

Περί τις 150 από τις 200 χώρες στον κόσμο έχουν κάποιου είδους αμερικανική στρατιωτική παρουσία. Και οι 200 πίνουν Κόκα-Κόλα- ακόμη και το Ιράν για το οποίο οι ΗΠΑ είναι «ο μεγάλος σατανάς». Χαμπουργκεράδικα ΜcDonald΄s υπάρχουν σε 119 χώρες και ο Μπαράκ Ομπάμα, εκτός από πρόεδρος της Αμερικής, φέρει τον τίτλο του «πλανητάρχη».

Μόνο που σήμερα οι ΗΠΑ πλήττονται από τη χειρότερη οικονομική κρίση στην ιστορία τους μετά τη Μεγάλη Υφεση της δεκαετίας του ΄30. Το επίσημο ποσοστό της ανεργίας είναι 9,5%, αλλά το πραγματικό είναι πολύ υψηλότερο αν λάβουμε υπ΄ όψιν όσους εργάζονται με μειωμένο ωράριο ενώ θα επιθυμούσαν πλήρες.

Η αγορά ακινήτων καταβαραθρώνεται. Και η αμερικανική οικονομία κινείται σε ρυθμό φαύλου κύκλου: η κατάρρευση των τιμών των ακινήτων οδηγεί σε υψηλότερη ανεργία, που με τη σειρά της αυξάνει τις κατασχέσεις ακίνητης περιουσίας, γεγονός που πιέζει ακόμη πιο κάτω τις τιμές των ακινήτων. Οι απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων διογκώνουν την ανεργία και οδηγούν σε ακόμη χαμηλότερες τιμές ακινήτων...

Οσοι έχουν άχτι την αμερικανική παντοκρατορία σπεύδουν να προβλέψουν την πτώση της: από το κραχ των λεγόμενων εταιρειών dotcom το 2000-2001 ως την οικονομική κρίση του

Απολυμένοι από το εργοστάσιο της Τογιότα στις ΗΠΑ ζητούν πίσω τη δουλειά τους. Το επίσημο ποσοστό της ανεργίας είναι 9,5%, αλλά το πραγματικό είναι πολύ υψηλότερο 2007-2008 με την προβληματική στρατιωτική εμπλοκή σε Ιράκ και Αφγανιστάν στο ενδιάμεσο, γι΄ αυτούς όλα δείχνουν ότι η υπερδύναμη βρίσκεται στη δύση της. Ως χώρα οι ΗΠΑ ήταν ο μεγαλύτερος πιστωτής στον κόσμο και σήμερα έχει γίνει ο μεγαλύτερος οφειλέτης.

Την ίδια στιγμή όμως έρευνα που πραγματοποιήθηκε για τις γιγαντοαφίσες και τις διαφημίσεις που πλαισιώνουν τα αθλητικά γεγονότα στον αναπτυσσόμενο κόσμο έδειξε ότι οι αμερικανικές μάρκες που προωθούνται αυξήθηκαν τα τελευταία 15 χρόνια: Νike, Μicrosoft, Χerox, Ρepsi, Visa. Από αυτή την άποψη η αμερικανική κυριαρχία όχι μόνο έχει ενισχυθεί αλλά και δεν απειλείται από καμία χώρα.

Η βρετανική αυτοκρατορία, στην οποία στις αρχές του 20ού αιώνα ανήκε ο ένας στους τέσσερις κατοίκους της Γης και όπου ως γνωστόν ο ήλιος δεν έδυε ποτέ, ήταν η μεγάλη δύναμη ως το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν παρέδωσε τη σκυτάλη στις ΗΠΑ και στη Σοβιετική Ενωση.

Ο πόλεμος είχε ευνοήσει την Αμερική: μακριά από τα σύνορά της στο μεγαλύτερο μέρος του, δεν της προκάλεσε τις υλικές καταστροφές και τις ανθρώπινες απώλειες που υπέστησαν η Ευρώπη και η Ασία. Επιπλέον της έδωσε την ευκαιρία να πραγματοποιήσει τεχνολογικές και βιομηχανικές προόδους, που κορυφώθηκαν με την κατασκευή της ατομικής βόμβας. Μετά τον πόλεμο αναδύθηκε ένας διπολικός κόσμος την ηγεμονία του οποίου διεκδικούσαν η Ουάσιγκτον και η Μόσχα. Ωσπου, υπό την πίεση του Πολέμου των Αστρων, η Σοβιετική Ενωση κατέρρευσε στις αρχές της δεκαετίας του ΄90 και η Αμερική, με ένα τεράστιο φάσμα ισχύος, από την υπεροχή του στρατού της ως τη «μαλακή δύναμη» του Χόλιγουντ, έμεινε κυρίαρχη σε έναν μονοπολικό κόσμο. Τότε ήταν που ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Υμπέρ Βεντρίν εφηύρε τον όρο «σουπερδύναμη» και ο πανεπιστημιακός Φράνσις Φουκουγιάμα αναφέρθηκε στο «τέλος της Ιστορίας». Επειτα από 20 χρόνια, έναν Τζορτζ Μπους νεότερο, έναν Μπιν Λάντεν, δύο Δίδυμους Πύργους, έναν πόλεμο στο Ιράκ και μια οικονομική κρίση ολκής αναρωτιόμαστε αν η Κίνα και, σε μικρότερο βαθμό, η Ευρωπαϊκή Ενωση, η Ινδία, η Βραζιλία και η Ρωσία θα διεκδικήσουν σαν «δικό τους» τον 21ο αιώνα.
*
ΗΠΑ: η ανατομία μιας υπερδύναμης
*
Ετσι ήταν, έτσι είναι, και στο μέλλον βλέπουμε...

Μια γνήσια υπερδύναμη δεν πρέπει απλώς να έχει στρατιωτική και πολιτική ισχύ,αλλά να βρίσκεται ταυτοχρόνως στην κορυφή της οικονομικής,επιστημονικής και πολιτισμικής πυραμίδας. Με αυτά τα κριτήρια, η ΕΣΣΔ ήταν μόνο μερικώς υπερδύναμη.Η πιο πρόσφατη γνήσια υπερδύναμη πριν από τις ΗΠΑ ήταν η βρετανική αυτοκρατορία.

Με όρους ΑΕΠ, για το 2009, οι ΗΠΑ έρχονται πρώτες με 14.256 τρισ. δολ. έναντι 5.068 τρισ. για την Ιαπωνία και 4.908 τρισ.για την Κίνα.

Οι ΗΠΑ έχουν δυνατότητα προβολής ισχύος σε οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη και στρατιωτικές δαπάνες που ξεπερνούν τα 663 δισ.δολάρια,μακράν τις μεγαλύτερες από οποιαδήποτε άλλη χώρα.

Η Κίνα θα πρέπει να πιάσει ετήσιους ρυθμούς ανάπτυξης της τάξεως του 12% αν θέλει να φθάσει τις ΗΠΑ μέσα στα επόμενα 10 χρόνια,με την Αμερική να περιορίζεται στο 2%,κάτι που θεωρείται απίθανο.
*
Από την Ρax Αmericana στην αμφισβήτηση
*
Ο πρόεδρος Αϊζενχάουερ απολαμβάνει τη διπλή νίκη της χώρας του στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, εναντίον του Αξονα και της συμμάχου Σοβιετικής Ενωσης. Ο αμερικανικός αιώνας είναι «εφεύρεση» του εκδότη του περιοδικού «Τime» Χένρι Λους, ο οποίος χρησιμοποίησε τον όρο πρώτη φορά το 1941 σε ένα άρθρο γνώμης, όπου προέτρεπε τις ΗΠΑ να εγκαταλείψουν την πολιτική απομονωτισμού που ακολουθούσαν και να αναλάβουν έναν σχεδόν αποστολικό ρόλο ενεργώντας σαν «καλοί Σαμαρείτες» της γης και προωθώντας τη δημοκρατία.

Ο Λους κάλεσε την Ουάσιγκτον να μπει στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο για να υπερασπιστεί τις δημοκρατικές αξίες και «να δημιουργήσει τον πρώτο μεγάλο αμερικανικό αιώνα» .

Υπό την καθοδήγηση του Ντουάιτ Αϊζενχάουερ (φωτογραφία), ο οποίος ως διοικητής των συμμαχικών δυνάμεων στην Ευρώπη σχεδίασε την απόβαση στη Νορμανδία, η Αμερική βγήκε από τον πόλεμο νικήτρια και με κύρος υπερδύναμης. Πολλοί τοποθετούν την αρχή του αμερικανικού αιώνα στο 1945, όταν ξεκίνησε η περίοδος της αμερικανικής υπεροχής και της σχετικής ειρήνης στον κόσμο που είναι γνωστή ως Ρax Αmericana. Οι πιο σφοδροί επικριτές των ΗΠΑ ταυτίζουν το τέλος του αμερικανικού αιώνα με το τέλος του 20ού αιώνα.

Ο Χένρι Κίσινγκερ θεωρεί ότι η φθορά της υπερδύναμης άρχισε ακόμη νωρίτερα, με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, όταν έπαψε να υφίσταται η σοβιετική απειλή: πολλά κράτη της Δυτικής Ευρώπης και η Ιαπωνία απομακρύνθηκαν από την επιρροή της Ουάσιγκτον γιατί δεν είχαν πια ανάγκη την αμερικανική προστασία.
---
Στιούαρτ Πάτρικ, Council on Foreign Relations:
*
«Εχουν πανίσχυρο στρατό, αλλά χάνουν στο Αφγανιστάν»
*

«Ηδη οδεύουμε σταδιακά προς μια εποχή όπου οι ΗΠΑ δεν είναι η ηγεμονική δύναμη που ήταν στη δεκαετία του ΄90. Η σημερινή εποχή είναι πολύ πιο περίπλοκη και έχει περισσότερους πόλους ισχύος. Στη δεκαετία του ΄90 οι ΗΠΑ ήταν τόσο ισχυρές που οι Γάλλοι τις αποκάλεσαν “σουπερδύναμη”, όμως το ερώτημα είναι τι είδους δύναμη. Αν μιλάμε σε σχέση με τους υλικούς πόρους αναμφίβολα οι ΗΠΑ παραμένουν εξαιρετικά ισχυρές, ιδίως στρατιωτικά. Δεν υπάρχει καμία άλλη χώρα που να έχει ή να πλησιάζει την παγκόσμια παρουσία της Αμερικής ή την ικανότητά της να προβάλλει ισχύ, βίαιη καταστροφική ισχύ, εναντίον των εχθρών της. Ομως, όπως βλέπουμε σε διάφορες περιοχές του κόσμου, π.χ.στο Αφγανιστάν, η ικανότητα να μεταφραστεί αυτή η δύναμη σε αποτελεσματική έκβαση του πολέμου περιορίζεται.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η αμερικανική υπεροχή θα διατηρηθεί για δεκαετίες. Οσο και αν μιλάμε για στρατιωτική άνοδο της Κίνας, αυτή θα αλλάξει σταδιακά την ισορροπία των δυνάμεων στην Ανατολική Ασία, όμως οι ΗΠΑ θα παραμείνουν μπροστά από τους υπολοίπους για πολύ καιρό.

Από άποψη οικονομικής δύναμης η ΕΕ έχει ήδη ισοφαρίσει τις ΗΠΑ. Την τελευταία δεκαετία υπήρξε μια τεράστια μετατόπιση ισχύος, κυρίως λόγω εσωτερικών προβλημάτων στις ΗΠΑ αλλά και λόγω της μεγάλης ανάπτυξης των αναδυόμενων Μια τεράστια αμερικανική σημαία αντικατοπτρίζεται στο Κτίριο του 21ου Αιώνα στη Νέα Υόρκη, απέναντι από το «Σημείο Μηδέν» των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου. Η εικόνα πήρε τον τίτλο της Φωτογραφίας της Χρονιάς το 2003 (ΕΡΑ/Αndrew Gombert) οικονομιών, κυρίως της Κίνας αλλά και της Ινδίας, και σε κάποιον βαθμό της Βραζιλίας και άλλων χωρών. Γι΄ αυτό βλέπουμε μια αλλαγή στον καταμερισμό της οικονομικής δύναμης.

Αυτό που δεν έχει αλλάξει ακόμη όσο θα έπρεπε είναι ο βαθμός στον οποίον οι παγκόσμιοι οργανισμοί και θεσμοί έχουν προσαρμοστεί στην άνοδο άλλων κέντρων επιρροής.

Η ιδεολογική ισχύς των ΗΠΑ αντιμετωπίζει πολύ μεγαλύτερη αμφισβήτηση απ΄ όσο πριν από μία δεκαετία, εν μέρει λόγω του ότι η περίοδος Μπους υπήρξε πολύ επιβλαβής για τη “φίρμα” των ΗΠΑ παγκοσμίως. Ο Ομπάμα προωθεί λύσεις μέσω συνεργασίας στα παγκόσμια προβλήματα, όμως δεν μπορούμε να επιστρέψουμε στη δεκαετία του ΄90. Σε πολιτιστικό επίπεδο οι ΗΠΑ διατηρούν μεγάλη επιρροή.

Την τελευταία δεκαετία είδαμε ότι η παγκοσμιοποίηση δεν ταυτίζεται πλέον με την αμερικανοποίηση.

Τα αμερικανικά πολιτιστικά προϊόντα κυριαρχούν, όμως η επιρροή του Μπόλιγουντ αυξάνει, δηλαδή η εικόνα σ΄ αυτόν τον τομέα γίνεται πιο περίπλοκη.

Ενας λόγος για τον οποίο φθίνει η επιρροή των ΗΠΑ συνδέεται με την παγκόσμια οικονομική κρίση. Το ότι ξεκίνησε από εκεί έχει κάνει πολλούς να αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό το αμερικανικό καπιταλιστικό μοντέλο.
---
Γιάνους Μπουγκάισκι, Center for Strategic and Ιnternational Studies:
*
«Ολοι οι πόλοι δεν είναι ίσοι ούτε θα φτάσουν την Αμερική»
*

«Εκατό χρόνια είναι πολύς καιρός. Δεν θέλω να διακινδυνεύσω προβλέψεις, όμως κατά πάσα πιθανότητα στα επόμενα 10-20 χρόνια η Αμερική θα συνεχίσει να είναι η μεγαλύτερη στρατιωτική, διπλωματική και ίσως οικονομική δύναμη. Αλλά δεν ισχύει πια ό,τι ίσχυε πριν από 10 χρόνια, όταν διέθετε το μονοπώλιο της δύναμης.

Από την άλλη πλευρά δεν πιστεύω ότι σε έναν πολυπολικό κόσμο όλοι οι πόλοι είναι ίσοι. Το ότι άλλες χώρες ανεβαίνουν δεν σημαίνει ότι θα φθάσουν στο επίπεδο της Αμερικής. Σημαίνει απλώς ότι η Αμερική θα πρέπει να συνεργάζεται πιο στενά με τις άλλες δυνάμεις για να λύνει παγκόσμιες προκλήσεις, περιφερειακές κρίσεις και ανθρωπιστικές καταστροφές.

Βρισκόμαστε στη διαδικασία του σταδιακού περιορισμού της αμερικανικής ισχύος. Στα ερχόμενα 10-20 χρόνια θα δούμε την άνοδο άλλων περιφερειακών δυνάμεων, ιδίως της Κίνας αλλά και της Βραζιλίας και ίσως μιας-δυο χωρών ακόμη. Με άλλα λόγια, την άνοδο δυνάμεων σε περιφερειακό κυρίως επίπεδο. Ομως δεν πιστεύω ότι κάποια από αυτές τις χώρες θα αποκτήσει την παγκόσμια εμβέλεια που διαθέτει η Αμερική.

Η στρατιωτική ισχύς, η διεθνής σημασία του δολαρίου, η δύναμη των αμερικανικών επιχειρήσεων, όλοι αυτοί οι παράγοντες και οι διασυνδέσεις με χώρες όπως η Κίνα,η Ινδία και η Ευρωπαϊκή Ενωση δείχνουν ότι η Αμερική είναι πολύ πιο εδραιωμένη παγκοσμίως από άλλα κράτη. Αυτό θα αλλάξει,επειδή ο αυξανόμενος πληθυσμός της Κίνας και της Ινδίας θα ενισχύσει το μερίδιο των χωρών αυτών στην παγκόσμια οικονομία όμως η στρατιωτική τους φιλοδοξία είναι πολύ πιο περιορισμένη από εκείνη της Αμερικής.

Οι ΗΠΑ κυριαρχούν σε ολόκληρη την αμερικανική ήπειρο, έχουν στενή σχέση με την ΕΕ, ισχυρά συμφέροντα στην Απω Ανατολή- Ιαπωνία και Νότια Κορέα γι΄ αυτό η παρουσία τους ανά τον κόσμο είναι πολύ πιο ισχυρή από οποιασδήποτε άλλης χώρας.

Στρατιωτικά είναι πολύ δύσκολο να ξεπεράσει κάποιος τις ΗΠΑ, όμως δεν πιστεύω ότι η Αμερική θα παραμείνει στο μέλλον όσο ικανή και πρόθυμη είναι σήμερα να διεξάγει πολέμους που δεν έχουν την παγκόσμια υποστήριξη. Θεωρώ ότι ακόμη και η στρατιωτική ικανότητα της Αμερικής θα περιοριστεί κάπως, όχι όμως στο σημείο που θα την ξεπεράσει κάποια άλλη χώρα.

Θα προσέξατε ότι δεν αναφέρθηκα στη Ρωσία ως πιθανό πόλο ισχύος στον 21ο αιώνα. O λόγος είναι ότι ο πληθυσμός της μειώνεται. Ανέφερα τη Βραζιλία, για παράδειγμα, επειδή ο πληθυσμός της αυξάνεται, κάτι που θεωρώ απαραίτητο για να έχει μια χώρα δύναμη».
---
Σημ.: την επιμέλεια της εικονογράφησης είχαν οι stavrovelonies

... "Κλίβελαντ κατά Γουόλ Στριτ" ...

*
Ρούσσος Βρανάς
***
*
ΔΡΟΜΟΙ της αντίστασης
*

Η αλήθεια...
... δεν µπορεί να χωρέσει σε εικόνες, επειδή το σινεµά είναι η τέχνη του ψεύδους. Αυτά τα λόγια είχε βάλει κάποτε ο Γκοντάρ στο στόµα ενός από τους ήρωες της ταινίας του «Ο έρωτας». Σήµερα πια υπάρχουν πολλοί σκηνοθέτες που τον διαψεύδουν.

Δεν είναι...
... µόνο ο Μάικλ Μουρ. Ούτε ο Τσαρλς Φέργκισον, που η ταινία του «Δουλειά από µέσα» βγάζει στη φόρα την αλήθεια για την παγκόσµια οικονοµική κρίση και το σύστηµα διαφθοράς χρηµατιστών, τραπεζιτών, πολιτικών και δηµοσιογράφων. Με την ταινία του «Κλίβελαντ κατά Γουόλ Στριτ», που θα δούµε στις κινηµατογραφικές αίθουσες τον Οκτώβριο, όπως και την προηγούµενη, ο Ελβετός Ζαν-Στεφάν Μπρον κάνει µία δίκη που δεν έγινε και που µάλλον δεν θα γίνει ποτέ. Ο σκηνοθέτης στήνει µία δίκη µε πραγµατικούς µάρτυρες, πραγµατικούς δικηγόρους και πραγµατικό δικαστή. Αυτοί που λείπουν από το εδώλιο του κατηγορουµένου είναι οι πραγµατικοί ένοχοι. Τον Ιανουάριο του 2008, οκτώ µήνες προτού η παρατράπεζα Λίµαν Μπράδερς καταρρεύσει και πυροδοτήσει την παγκόσµια οικονοµική κρίση, µε πρωτοβουλία του δηµάρχου της πόλης του Κλίβελαντ κατατέθηκαν αγωγές κατά 21 µεγάλων τραπεζών που ευθύνονταν για τοξικά στεγαστικά δάνεια, τα οποία είχαν προκαλέσει ένα κύµα εξώσεων στη δεύτερη µεγαλύτερη πόλη του Οχάιο. Οµως οι δικηγόροι της Γουόλ Στριτ κατάφεραν να εµποδίσουν όλες τις προσπάθειες να φτάσει αυτό το σκάνδαλο στα δικαστήρια. Η δίκη που έστησε ο Μπρον είναι λοιπόν µόνο κινηµατογραφική. Κι ας συµµετέχουν σε αυτήν ο δικηγόρος που κατέθεσε την πρώτη αγωγή και ένας δικαστής του Κλίβελαντ.

Το ζήτηµα...
... στο οποίο καλούνται να απαντήσουν οι ένορκοι είναι αν οι τράπεζες της Γουόλ Στριτ έχουν ευθύνες για τις βλάβες που υπέστη η πόλη του Κλίβελαντ, όπου δεκάδες γειτονιές ερηµώθηκαν από τις µαζικές εξώσεις των κατοίκων που δεν µπορούσαν να ξοφλήσουν τα δάνειά τους και όπου ξεφύτρωσε µία πρωτοφανής στα χρονικά εγκληµατικότητα. «Οι κάτοικοι του Κλίβελαντ έχουν ονοµάσει την πόλη τους "σηµείο µηδέν"», λέει ο Eλβετός σκηνοθέτης. «Σαν να τους βρήκε µια καταστροφή µεγάλη όσο ένας σεισµός ή ένα τσουνάµι».

Από τις αλήθειες...
... αυτές αναδεικνύεται η ξεχωριστή προσωπικότητα της Μπάρµπαρα Αντερσον που, όπως γράφει το περιοδικό «Βαράιετι», θα της άξιζε ένα ξεχωριστό ντοκιµαντέρ. «Είναι µια σύγχρονη Αντιγόνη που τολµάει να λέει "όχι" και να τα βάζει µε τους ισχυρούς», λέει ο Μπρον. «Το κίνηµα που οργάνωσε για τη σωτηρία των σπιτιών είχε µεγάλη επιτυχία. Στριµώχνει τις τράπεζες να αναδιαπραγµατευτούν τα δάνεια µε τους οφειλέτες. Παρ' όλο που οι ΗΠΑ είναι µία ατοµιστική χώρα, σε όλες τις πόλεις θα βρει κανείς αγωνιστές στις γειτονιές.

Ακόµη και ο Οµπάµα ήταν ένας τέτοιος. Πρώην.

Η δίκη βάζει ερωτήµατα: Αποδεχόµαστε τα πάντα; Μπορούµε να αλλάξουµε τα πράγµατα; Και µας υπενθυµίζει πως η αντίσταση είναι εφικτή, όσο κι αν αυτή φαίνεται µικρή ή ασήµαντη».
---
Σημ: την επιμέλεια της εικονογράφησης είχαν οι stavrovelonies

... ιδιωτικοί πόλεμοι; ...

*
Ρούσσος Βρανάς
***
*
ΔΡΟΜΟΙ των ιδιωτικών στρατών
*

2.722 ηµέρες...
... από τότε που τα αµερικανικά στρατεύµατα διάβηκαν τα κουβεϊτιανά σύνορα και µπήκαν στο Ιράκ, η αµερικανική πλευρά ανακοίνωσε επισήµως τον τερµατισµό των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Είναι όµως µια ψευδής ανακοίνωση, ένας ψευδής τερµατισµός. Την ώρα που χιλιάδες αµερικανικά στρατεύµατα αποχωρούν, ιδιωτικοί στρατοί σπεύδουν να πάρουν τη θέση τους. Ο αριθµός τους αναµένεται να διπλασιαστεί τους προσεχείς µήνες. Τον περασµένο µήνα, οι ιδιωτικοί στρατοί στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν ξεπερνούσαν κατά 19% τα ένστολα αµερικανικά στρατεύµατα, κάτι που κάνει αυτούς τους δύο πολέµους τους πιο ιδιωτικοποιηµένους στην αµερικανική ιστορία. Η συζήτηση...

... στα κατεστηµένα µέσα ενηµέρωσης περιστρέφεται γύρω από το αν τα αµερικανικά στρατεύµατα αποχωρούν από το Ιράκ νικηφόρα. Κανείς όµως δεν συζητάει για τους ιδιωτικούς στρατούς. Ούτε και θέτει το ζήτηµα της λογοδοσίας τους σε περιπτώσεις εγκληµάτων πολέµου. Κανείς, εκτός από τον Μπιλ Κουίλγκλι και τη Λόρα Ρέιµοντ του αµερικανικού Κέντρου Συνταγµατικών Δικαιωµάτων. «Οταν προκύψουν παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωµάτων από τους ιδιωτικούς στρατούς στην επόµενη φάση της κατοχής του Ιράκ, κάτι που ασφαλώς θα συµβεί, τι προβλέπεται για την απονοµή της Δικαιοσύνης;», αναρωτιούνται στο περιοδικό «Κάουντερπαντς». «Η µαζική συρροή ιδιωτικών στρατών στο Ιράκ συµπίπτει µε µία περίοδο που αµφισβητείται η ατιµωρησία τους». Το χειρότερο από όλα είναι πως σε αυτή τη µακάβρια εργολαβία, η επίβλεψη των εργολάβων έχει ανατεθεί στους ίδιους τους εργολάβους. Πώς θα χειριστούν οι δικαστικές αρχές τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωµάτων στο Ιράκ από τους ιδιωτικούς στρατούς; Το παρελθόν έχει δείξει πως οι ιρακινοί πολίτες δεν µπορούν να ελπίζουν στο αµερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης. Γιατί έχει ήδη δει «κόκκινη κάρτα» από ανθρωπιστικές οργανώσεις. Το αµερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης δεν άσκησε ποτέ ποινική δίωξη στα µέλη ιδιωτικών στρατών που είχαν εµπλακεί σε βασανιστήρια κρατουµένων στις φυλακές του Αµπού Γκράιµπ.

Με συµφωνία...
... του 2008, το ιρακινό Κοινοβούλιο έχει αναλάβει τη δικαιοδοσία να ασκεί διώξεις κατά µελών των ιδιωτικών στρατών που διαπράττουν εγκλήµατα κατά ιρακινών πολιτών. Αραγε θα αφεθεί ποτέ ελεύθερη η ιρακινή Δικαιοσύνη να ασκήσει διώξεις εναντίον αυτών των αµερικανικών µισθοφορικών εταιρειών; Οµως, ακόµη και τότε, οι εργολάβοι του θανάτου θα εξακολουθήσουν να φυγαδεύουν τους κατηγορούµενους µισθοφόρους τους, όπως ακριβώς έκαναν πάντα.

Οι ιδιωτικοί...
... στρατοί πληµµυρίζουν σήµερα τους δρόµους όπου οι Ιρακινοί εργάζονται, µεγαλώνουν τα παιδιά τους και ζουν την καθηµερινή τους ζωή. «Ως γερουσιαστής, ο Οµπάµα είχε υποσχεθεί την απεξάρτηση από τους ιδιωτικούς στρατούς και είχε πει πως τα µέλη τους θα λογοδοτούν και αυτά όπως και οι τακτικοί στρατιώτες», γράφουν οι Κουίλγκλι και Ρέιµοντ. «Ως πρόεδρος, προσποιείται πως τερµατίζει την κατοχή του Ιράκ µε την αποχώρηση των µάχιµων στρατευµάτων, ενώ την ίδια ώρα, αυτός και η υπουργός Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον προσλαµβάνουν σκοτεινές στρατιές για να τα αντικαταστήσουν».
---
Σημ.: την επιμέλεια της εικονογράφησης είχαν οι stavrovelonies

... ο τζόγος ως καταφυγή ...

*
Κώστας Γιαννακίδης
***
*

Κράτος-μπαρμπουτιέρα

*

Η κουβέντα που άνοιξε για τον τζόγο είναι σαν τη συζήτηση για τη θανατική ποινή, τις εκτρώσεις ή την κότα και το αυγό. Εχει το κράτος το δικαίωμα να εξοικονομεί πόρους από τις εξαρτήσεις των πολιτών του; Προφανώς και έχει. Το θέμα είναι αν του αναγνωρίζουμε το δικαίωμα να τις καλλιεργεί. Κατά τη γνώμη μου δεν θα έπρεπε.

Ο Ανδρέας Πετρουλάκης γράφει ότι οι ενήλικοι δεν χρειάζονται κηδεμόνες, κανένας δεν μπορεί να απαγορεύσει σε κάποιον την πρόσβαση στον τζόγο όσο και αν η εξάρτηση έχει καταστροφικά αποτελέσματα. Καμία αντίρρηση. Μόνο που, όσο και αν είναι νόμιμη, η προώθηση του τζόγου από το κράτος παραμένει μία ανήθικη επιλογή. Το νέο καθεστώς νόμιμου τζόγου θα τοποθετήσει φρουτάκια παντού. Είναι χαρακτηριστικό πως για την απόκτηση άδειας κινούνται δύο επιχειρηματίες που διατηρούν εκτενές δίκτυο πρατηρίων υγρών καυσίμων. Σήμερα δεν μπορείς να τζογάρεις στην Αθηνών-Λαμίας. Αύριο θα μπορείς. Το νέο νομικό πλαίσιο θα αυξήσει θεαματικά τα ποσά που παίζουν οι πολίτες. Φυσικά θα αυξήσει εξίσου θεαματικά και τον αριθμό των πολιτών που πιάνουν τα «ζάρια» στα χέρια.

Ακόμα και αν ο τζόγος δεν είναι στα ενδιαφέροντά σου, η επιλογή έρχεται να σε τραβήξει από το μανίκι. Το κράτος θα χορηγήσει άδειες σε εταιρίες που δημιουργούν υπερκέρδη από τον τζόγο. Και ο τζόγος σε περιόδους κρίσης λειτουργεί ως καταφυγή. Οι άνθρωποι παίζουν για να γλιτώσουν. Αγοράζουν την ελπίδα όπως το πρεζόνι τη δόση του. Σίγουρα πρόκειται για αναφαίρετο δικαίωμα τους. Ομως το κράτος δεν έχει το δικαίωμα να επιτρέπει την προβολή του τζόγου. Αύριο μπορεί οι διαφημίσεις των καζίνο να προβάλλονται και στη δημόσια τηλεόραση. Σήμερα έχουν γεμίσει τα κάδρα της υπαίθριας προβολής. Κατά πόσο είναι σωστό το κράτος να απαγορεύει τη διαφήμιση των τσιγάρων, αλλά να επιτρέπει ή να προωθεί, τη διαφήμιση του τζόγου; Υπάρχουν και όρια. Ορια τα οποία αναστέλλουν ως και το ένστικτο επιβίωσης αυτού του κράτους. Ούτως ή άλλως, ένα κράτος που επιβιώνει από τις εξαρτήσεις των πολιτών του δεν είναι καλό κράτος. Ναρκωτικά (αλκοόλ και τσιγάρο) και τζόγος ενισχύουν τα δημόσια ταμεία. Τι μένει; Koρίτσια στο πεζοδρόμιο και περιπολικά για την είσπραξη;
---
Σημ.: την επιμέλεια της εικονογράφησης είχαν οι stavrovelonies

... το τσιγάρο ως όργανο πολιτικής ...

*
Ρίκα Βαγιάνη
***
*

Με... καμία κυβέρνηση

*

Τα πρώτα "αντικαπνιστικά" μέτρα που θυμάμαι ελήφθησαν επί Δοξιάδη, λίγο πριν εκπνεύσει (βήχοντας) η δεκαετία του '70. Μετά έπεσε η Δεξιά και η Ελλάδα ανήκε, για καιρό, στους Ελληνες (τους Ελληνες καπνιστές, εννοώ).

Πέρασαν κι άλλα χρόνια. Χάσαμε τη Μελίνα και τον Γεννηματά. Το τσιγάρο δεν είχε πια ρομαντισμό, ήταν απλώς κάτι που σε αρρώσταινε. Οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ προσπάθησαν να το ελέγξουν, με αυστηρούς περιορισμούς. Δεν τα κατάφεραν. Μπήκε η ευρωπαϊκή νομοθεσία, πίεσε πολύ: Δεν τα κατάφερε. Ξαναήρθε η Νέα Δημοκρατία. Ο Αβραμόπουλος ξαναπροσπάθησε. Δεν τα κατάφερε. Τώρα ήρθε η ώρα της κυρίας Ξενογιαννακοπούλου. Θα τα καταφέρει;

Εχω βαρεθεί να μετράω κυβερνήσεις, υπουργούς, κόμματα και μέτρα. Μέχρι που κατάλαβα ότι σκεφτόμουν λάθος: Κανένας νόμος δεν ήταν ελαττωματικός: Ολοι ήταν σωστοί στην κατεύθυνσή τους. Το μόνο τους πρόβλημα ήταν ότι ψηφίζονταν από μια συγκεκριμένη κυβέρνηση. Με μαθηματική ακρίβεια, η επόμενη κυβέρνηση τους έθετε σε αχρηστία, για να βγάλει τον δικό της νόμο, που θα ήταν καλύτερος.

Κανένα κόμμα δεν σεβόταν τις αποφάσεις του προηγούμενου, όλοι ήθελαν να αποδείξουν ότι οι προκάτοχοί τους ήταν άχρηστοι, έβγαζαν δικούς τους, βελτιωμένους νόμους, μέχρι που αναλάμβαναν οι "άλλοι", που αχρήστευαν, με τη σειρά τους, τους προηγούμενους. Μια περίεργη, παθολογική λούμπα, μέσα στην οποία οι μόνοι που χαίρονταν ήταν οι χαβαλέδες.

Τα αντικαπνιστικά μέτρα στη χώρα μας έχουν πάρει στο μυαλό μου μυθικές διαστάσεις. Δεν είναι πια νόμος, αλλά σύμβολο, ένα σισύφειο έργο, μια προσπάθεια να καθιερωθεί το αυτονόητο. Κι όμως, μέχρι αυτήν την ώρα που διαβάζετε, ακόμα δεν έχουν πετύχει. Με καμία κυβέρνηση.

Μια ελπίδα υπάρχει μόνο να σπάσει η λούμπα. Να καταργήσουμε τις ερωτήσεις τύπου "θα τα καταφέρει ο Δοξιάδης", "θα τα καταφέρει ο Αβραμόπουλος;" "θα τα καταφέρει η Μαριλίζα;", και να τις αντικαταστήσουμε με μία ερώτηση, τη μόνη σωστή σε σχέση με το θέμα του καπνίσματος:

Θα τα καταφέρουμε;
---
Σημ.: την επιμέλεια της εικονογράφησης είχαν οι stavrovelonies